Waarom een maakbedrijf de eerste winst op kantoor haalt
Verhalen over AI in de maakindustrie gaan meestal over voorspellend onderhoud en kwaliteitscontrole met camera’s. Een sensor meet de trilling van een spindel en voorspelt wanneer het lager slijt. Een camera boven de lijn haalt het product met een kras eruit. Dat werkt bij fabrieken met lange series, veel dezelfde machines en jaren aan meetdata.
Een kleiner maakbedrijf draait meestal enkelstuks en kleine series. Elke order is anders en de data om een machine te voorspellen is er niet. Het werk dat wel elke week hetzelfde is zit op kantoor: de aanvraag met tekening in de mailbox, de offerte die op de calculator wacht, de klant die belt waar zijn order blijft en de factuur na levering. Daar staat het werk stil op de momenten dat niemand er tijd voor heeft en daar levert AI bij een bedrijf van deze maat het eerst iets op.
AI in productie begint bij de werkvoorbereiding
De order is bevestigd en vanaf dat moment moet de werkvoorbereiding ermee aan de slag. Nu zoekt de werkvoorbereider de tekening in de mail, kijkt in de offerte wat is afgesproken en typt de order over in het ERP. Daan doet dat voorwerk. Hij zet de order klaar met alles wat de werkvoorbereider en de planner nodig hebben en meldt wat nog ontbreekt.
De werkvoorbereider bepaalt daarna de bewerkingen en de volgorde. De planner zet de order in de week en ziet in dezelfde app of er nog een vraag aan de klant openstaat.
- De tekening met het juiste revisienummer en de maten uit het titelblok
- Het aantal, het materiaal en de afgesproken leverdatum uit de offerte
- Bijzonderheden uit de mailwisseling over een oppervlaktebehandeling of een materiaalcertificaat
- De vragen die nog openstaan bij de klant voordat de productie kan starten
Waar is mijn order en kan het een week eerder
Die twee vragen komen elke dag binnen en ze komen via alle kanalen tegelijk. De ene klant mailt, de volgende appt de verkoper en de derde belt de werkplaats omdat hij daar het nummer van heeft. De vraag naar de status beantwoordt Lieke uit de planning en het ERP: de order staat in bewerking en de leverdatum is nog steeds de afgesproken datum. De vraag of het een week eerder kan is een beslissing van je planner en komt bij hem als taak terecht met de order erbij.
Een telefoontje loopt via Noor. De klant hoort aan het begin dat het gesprek wordt opgenomen. Je collega voert het gesprek zelf. Noor werkt het daarna uit tot een verslag bij de klant in het ERP en een taak voor de collega die erover gaat. Zegt de klant aan de telefoon dat maat twaalf op de tekening niet klopt? Dan staat die opmerking als taak bij de werkvoorbereider.
De halve ochtend van de werkvoorbereider gaat op aan levertijden
Een herkenbare ochtend bij een plaatwerkbedrijf. De werkvoorbereider wil de orders van de week klaarzetten en opent eerst de mail. Een klant vraagt of zijn order eerder kan omdat zijn eigen montage naar voren is gehaald. De werkvoorbereider wil helpen en antwoordt dat het moet lukken. Daarna zoekt hij de planning erbij en ziet dat de kantbank die week vol staat.
De planner bekijkt het aan het eind van de middag en pas dan gaat het slechte nieuws terug naar de klant. De klant heeft intussen zijn montageploeg al ingepland op de toezegging van die ochtend. De volgende aanvraag van dit bedrijf gaat naar een andere leverancier. Op de productielijst staat daar niets over. De schade zit in de aanvraag die uitblijft.
Lieke zet zo’n vraag als taak bij de planner en antwoordt de klant pas met een datum die de planner heeft bevestigd. De werkvoorbereider ziet de vraag wel, maar hoeft er niet zelf op te reageren voordat hij de orders van de week heeft klaargezet.
Welke beslissingen bij je calculator en je voorman blijven
AI-medewerkers zetten klaar en geven door. De beslissingen waar vakkennis voor nodig is blijven bij je team. De calculator bepaalt nog steeds de prijs van een afwijkend onderdeel en beoordeelt of een tekening maakbaar is. De werkvoorbereider kiest de volgorde op de werkvloer en schuift een order naar voren als een klant belt. De voorman ziet wat een machine aankan en wie welke klus krijgt. De AI-medewerker legt het werk klaar tot het punt waarop zo’n keuze nodig is. Daarna gaat het verder bij de collega die erover gaat.
- De calculatie: de bewerkingen, de uren en de instelkosten per order
- De technische keuze van materiaal, bewerking en toleranties als de tekening ruimte laat
- De prioriteit op de vloer als twee orders dezelfde machine nodig hebben
- Het gesprek met de klant over een afwijking op de tekening of een maat die niet haalbaar is
- De vrijgave na de eindcontrole en de keuze om een spoedorder aan te nemen











